ئاسۆیەکی ستراتیژی سی ساڵە
دیدگای ٢٠٥٥ — تەلارسازییەکی سی ساڵە بۆ گەشەپێدانی کورد
«دیدگای ٢٠٥٥» لەسەر بنەمای ئەو تێڕوانین و شیکردنەوە و چوارچێوە فیکرییە کە لە کتێبی «کوردستان: ئەکتەری نوێ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا» خراوەتەڕوو.
«دیدگای ٢٠٥٥» لەسەر بنەمای ئەو تێڕوانین و شیکردنەوە و چوارچێوە فیکرییە کە لە کتێبی «کوردستان: ئەکتەری نوێ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا» خراوەتەڕوو، کتێبێک کە هەوڵدەدات پێگەی داهاتووی کوردستان نەک تەنها لە ڕوانگەی سیاسییەوە، بەڵکو لە شێوەی پڕۆژەیەکی دوورمەودای شارستانی، ئابووری، دامەزراوەیی و جیۆپۆلەتیکیدا پێناسە بکاتەوە. ئەم دیدە درێژەپێدەری پراکتیکی ئەو دیدەیە؛ دیدگایەک کە پێی وایە ئایندەی کوردستان بەندە بە توانای بنیاتنانی دامەزراوەیی و پەرەپێدانی سەرمایەی مرۆیی و هەماهەنگی جیهانی کورد و گۆڕینی کوردستان بۆ یاریزانێکی جەوهەری لە هاوکێشە ناوچەیی و جیهانییەکاندا.
دیدگای ٢٠٢٥–٢٠٥٥ بێ مەبەست هەڵنەبژێردراوە. سی ساڵ کەمترین ماوەی مێژووییە کە تێیدا گۆڕانکاری دامەزراوەیی ئاسەوارەکانی بە تەواوی دەرکەوێت. ئەوەندە درێژە کە یارمەتی دەدات نەوەیەکی نوێ کاتی ئەوە بە دەست بێنێت کە بێتە سەر سەرکردایەتی، کاتێکی پێویستە بۆ ئەوەی وەبەرهێنان لە پەروەردە و سەرمایەی مرۆییدا کۆ ببێتەوە، و بۆ ئەوەی پێکهاتە ئابووری و سیاسییەکان پێبگەن. لە هەمان کاتدا، ئەوەندەش نزیکە کە دەکرێت لێپرسینەوەی لە سەر بکەی. هەموو کوردێک کە ئەو ڕۆ دەژی دەتوانێت چاوەروان بکات ببینێت کە ئایا ئەم پڕۆژەیە سەر دەکەوێت یا شکست دەهێنێت.
کەواتە دیدگای ٢٠٥٥ تەنها ئاواتێک نییە، بەڵکو پڕۆژەیەکی شارستانیی پێوانەکراوە.
ئەم چوارچێوەیە لەسەر تەلارسازییەکی سێچینی بنیاد نراوە: نەتەوە، هەرێم، و جیهان.
لە چینی نەتەوەدا، ئەرک نوێکردنەوەی دامەزراوەییە. کوردستان دەبێت لە پۆتانسێلی مرۆیی پەرشوبڵاوەوە بگوێزرێتەوە بۆ توانایەکی نیشتمانیی ڕێکخراو، لە ڕێگەی تۆمار، تۆڕە پیشەییەکان، سیستەمی توێژینەوە، ڕێکخراوە مەدەنییەکان، ژێرخانی توانا، و پلاتفۆرمە هاوهەنگەکان کە توانای بەردەوامیی درێژخایەنیان هەیە.
لە چینی هەرێمدا، کوردستان دەبێت خۆی وەک پردێکی فەرمی لە کریدۆری نوێی هاوبەشی ئەوروپا–ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست–ئەفریقا جێگیر بکات — ئەو میحوەرە جیۆپۆلیتیکی و جیۆئابوورییەی کە لە سەدەی بیست و یەکەم شێوە دەگرێت، و داکیومێنتە ئیستراتیجییەکانی ئەوروپا بە ڕاشکاوی جەختی لە سەر کراوە. تەنها جوگرافیا بەس نییە؛ پەیوەندیی ستراتیژی دەبێت بە مەبەست بنیاد بنرێت لە ڕێگەی ژێرخان، زانست، بازرگانی، سەقامگیری، و یەکپارچەکردنی هەرێمی.
لە چینی جیهاندا، ڕەوەندی کورد لە چەند کۆمەڵگایەکی پەرشوبڵاو دەبێتە پۆتانسیلێکی بەرچاو بۆ پیشاندانی توانایی کورد لە ئاستی جیهاندا — هەڵگری بوونی کورد لە تۆڕە نێودەوڵەتییەکانی زانست، سەرمایە، نوێگەری، دیپلۆماسی، میدیا، و کولتوور دەبێت.
سەرکەوتنی مێژوویی پشت بە جوڵانی هاوکات لە سەرتاسەری هەر سێ چینەکانە بەستراوە.
دیدگای ٢٠٥٥ پێ وانییە کە سەربەخۆیی سیاسی تەنیا پێشمەرجی گەشەپێدان بێت. پێچەوانەکەی گریمانە دەکات: ئەم دیدگایە پێ وایە کە توانای دامەزراوەیی بەردەوامە کە هەر پێکهاتەیەکی سیاسی داهاتوو دەکاتە شتێکی پایەدار و خاوەن پێگە. کوردستانێک کە دامەزراوەی بەهێز، تۆڕی متمانەپێکراو، پیشەسازیی ستراتیژی و بنکەیەکی چڕی سەرمایەی مرۆیی هەبێت، تەنانەت ئەگەر نەتوانێت حکومەتی سەربەخۆی کوردستان پێک بێنێت، کاریگەری خۆی دەپارێزێت. کوردستانێک بەبێ ئەم بنەماگەلانە، ئەگەر حکومەتی سەربەخۆش بێت، بە لاوازی دەمێنێتەوە.
قۆناغی یەکەم · ٢٠٢٥–٢٠٣٥
دامەزراوە و بنیادی توانا
- دامەزراندنی ژێرخانە نیشتمانییە بنەڕەتییەکان — نەخشەی بەهرەکانی کورد، دایرەکتۆریی بازرگانی، تۆماری ڕێکخراوە مەدەنییەکان، و بنکەدراوەی پڕۆژەکان.
- فێربوون دەبێتە سیستمێک بۆ پەروەردەکردنی بەردەوام بۆ کاری ڕێکخراوەیی و مەدەنی، نەک تەنیا لە کاتی کاردانەوە.
- پەرەپێدانی سیستەمی متمانەی پێوانەکراو لە ڕێگەی پرۆفایلی پشتڕاستکراو، بە ستانداردکردنی کاری مەدەنی، حکومڕانیی ڕوون و کولتووری دامەزراوەیی لێپرسراو.
- پتەوکردنی بنەماکانی بیرکردنەوەی ستراتیژی، گەشەپێدانی سەرکردایەتی، کارئافرینی و هاوهەنگیی مەدەنی لە سەرتاسەری کۆمەڵگای کوردیدا.
قۆناغی دووەم · ٢٠٣٥–٢٠٤٥
پەیوەندی و گەشەپێدان
- چالاککردنی ڕەوەندی کورد وەک هێزێکی ڕێکخراو بۆ گەشەپێدان لە ڕێگەی گواستنەوەی سەرمایە، مۆنتۆرینگ، هاوبەشی توێژینەوە، تۆڕی وەبەرهێنان و هاوبەشی دامەزراوەیی.
- یەکپارچەکردنی کوردستان لە زنجیرەکانی دابینکردنی هەرێمی و میحوەری ئابووریی ئەوروپا–ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست–ئەفریقا.
- گۆڕینی سەرمایەی مرۆیی بۆ توانایی بەرهەمهێنان لە ڕێگەی کۆمپانیا، دامەزراوەی پلاندانان، سەنتەری نوێگەری، ئیکۆسیستەمی پەروەردەیی و پڕۆژە درێژخایەنە گەشەپێدراوەکان.
قۆناغی سێیەم · ٢٠٤٥–٢٠٥٥
ڕۆڵی شارستانی
- کوردستان وەک بەشدارێکی دانپێدانراو لە سەقامگیری هەرێمی، هاوکاریی ئابووری، بەرهەمهێنانی زانست و کاریگەری کولتوری.
- کارکردن بە هاوکات لە چینەکانی نەتەوە، هەرێم و جیهاندا لە ڕێگەی دامەزراوە هاوئاهەنگەکان کە توانای بەردەوامییان هەیە لە دەرەوەی خولە سیاسییەکان.
- گواستنەوەی کوردستان لە کۆمەڵگایەکی پاشوازییەوە کە پشت بە سەرنجی دەرەکی دەبەستێت بۆ شارستانییەکی بەرهەمهێن کە دەتوانێت زانست، دامەزراوە، کولتوور و بەهای ستراتیژی بۆ هەرێم و جیهان بەرهەم بهێنێت.
پێداچوونەوە بە تەواوی نەخشەڕێگاکە بکە · بەشداری بکە لە بەربەستەکانی ٢٠٢٥–٢٠٣٠ · بەشداری بکە لە کۆمەڵە کارکردنێک.